احکام عزاداری

سینه زنی

دلیل و فلسفۀ سینه‌زنی، سينه زني از مصاديق جزع، برهنه‌شدن برای عزاداری، برهنه‌شدن در عزادری با حضور نامحرم، سینه‌زدنی که سبب خون‌ریزی است، حضور بانوان در مراسم سینه‌زنی



دلیل و فلسفۀ سینه‌زنی

پرسش: دلیل سینه‌زدن برای ائمه(ع) چیست؟

 سينه‌زني يكي از مظاهر مهمّ عزاداري و ابراز تنفّر از ظلم بني‌اميّه است و نه تنها اشتباه نيست بلكه در تداوم هدف عاشورا نقش مهمي دارد(آیت‌الله فاضل لنكراني  ).

إنّ لِلْحُسَيْنِ حَرارَةً مَكْنونَةً فِي قُلوبِ الْمؤمِنينَ لاتَبْرَدُ أبَداً (سوز و حرارت‌ شهادت امام ‌حسين عليه السلام در دل‌هاي‌ مؤمنان وديعتي هميشه ماندني‌است‌كه هرگز به سردي نخواهد گراييد). سينه‌زني و زنجيرزني در عزاي سيد مظلومان حضرت‌ أبي‌‌عبدالله ‌الحسين سيد‌الشهداء عليه السلام از شعائر مذهبي است و موجب احياء حق و زنده نگه داشتن مراسم عاشورا يعني بهترين و والاترين جلوه جهاد في‌سبيل الله و فداكاري و جانبازي بندگان صالح خدا مخصوصاً حضرت امام حسين عليه السلام و اهل بيت بزرگوارش عليهم السلام و قيام‌ آنان در برابر باطل به‌ گونه‌اي كه ابعاد آن قيام ‌‌الهي فوق حدّ تصوّر است مي‌باشد ، چنانچه عزاداري به‌ صورت نوحه‌خوا‌‌‌‌ني وگريه‌كردن و گرياندن بسيار مطلوب و مرغوب و موجب أجر و مورد تأكيد أئمّه أهل‌بيت عليهم السلام است.(آیت‌اللهصافی گلپایگانی  ).

سينه زني يك نوع عزاداري و اظهار ارادت نسبت به خاندان عصمت و طهارت است كه از طريق سينه زني و روضه خواني و خاطره فداكاري و جانبازي امام حسين عليهم السلام و ساير أئمه معصومين عليهم السلام براي هميشه در خاطره‌ها زنده مي‌ماند . و سينه‌زدن به طور متعارف عملي ارزشمند و پسنديده است(نوري همداني، هزار و يك مسأله فقهي ج2 ص 178 س 594 ).

سؤال : اين افرادي كه در مجالس سوگواري أئمه اطهار عليهم السلام بسيار سينه مي‌زنند و بدن خود را سرخ مي‌كنند و از حالت خود خارج مي‌شوند آيا كار درستي انجام مي‌دهند ؟

مانعي ندارد و داخل عنوان جزع است و جزع بر أئمه سلام الله عليهم مستحب است (آیت‌الله تبریزی  ).

سينه زني از مصاديق جزع

. . . عزاداري ‌براي‌ حضرت ‌سيدالشهداء عليه السلام به هر صورتي‌كه مصداق جزع باشد و عنوان حرامي بر آن منطبق نشود مطلوبيت شرعي دارد و با قصد قربت از عبادات حساب مي‌شود .

و نوحه‌خواني و سينه زني و زنجير زني و روضه خواني از مصاديق جزع هستند و مطلوبيت دارند (آیت‌الله تبریزی  ).

سؤال : نظر مبارك شما در مورد پوشيدن لباس سياه و سينه زني در مجالس عزاء سيد الشهداء عليه السلام در ماه محرّم و باقي ائمه اطهار عليهم السلام چيست ؟

در ميان‌شيعيان اماميه ‌هيچ اشكال و شك‌ و اختلافي‌نيست ، نسبت ‌به اين‌كه سينه‌زدن و لباس سياه پوشيدن از شعائر و نشانه‌ها ، نمودهاي مكتب اهل‌بيت عليهم السلام است و نيز از مصاديق‌ آشكار اين ‌آيه ‌‌شريفه‌ ذَلِكَ وَ مَنْ يُعَظّم شَعَائِرَ اللهِ فَإنّهَا مِنْ‌ تَقْوَي ‌الْقُلوب (حج/32) است . همچنان‌كه اين اعمال از مصاديق و نمونه‌هاي جزع هستند كه روايات بسياري بر رجحان اين امور در مصائب اهل‌بيت عليهم السلام و سوگواري و عزا براي آن بزرگواران دلالت مي‌كنند . و كساني‌كه براي تضعيف اين‌شعائر يا كم‌رنگ كردن اهميّت آن‌ها در ميان جوانان شيعه مي‌كوشند و چاره انديشي مي‌كنند از گنهكاران در حقّ اهل بيت عليهم السلام هستند و در‌‌‌‌ روز قيامت مسؤولند . . . (آیت‌الله تبریزی  ).

سؤال : آيا در رواياتي‌كه ما را به جزع و گريه كردن و بر پا كردن مراسم عزاي حضرت سيدالشهداء عليه السلام دعوت مي‌كند مصاديق و نمونه‌هاي معيّني ذكر شده است ؟

ضربه زدن به بدن ( سيلي زدن به صورت ، سينه زني ، بر سر يا روي پا زدن ) اگر چه با شدت و محكم باشد همچنين گريه ‌كردن هر چند شديد باشد اگر به خاطر حزن و ناراحتي بر حضرت سيدالشهداء عليه السلام باشد از شعائر و نمودهاي ديني است . و آن‌ها داخل در عنوان جزع بر آن حضرت عليه السلام مي‌شوند كه روايات معتبره آن را راجح و مستحب مي‌داند و آن را موجب تقرّب به سوي خداوند متعال مي‌شمارد .همچنين اگر سينه‌زني و ضربه زدن به بدن موجب سياهي سينه و ضرر بر بدن باشد اشكال ندارد تا زماني كه به حدّ جنايت بر نفس و ضرر كلّي بر بدن نرسد و موجب توهين مذهب نشود(آیت‌الله تبریزی  ).

 

برهنه‌شدن برای عزاداری

سؤال : آيا جايز است در مراسم عزاداري امام حسين عليه السلام مردان با حضور زنان لخت شده و عزاداري نمايند ؟

اشكال ندارد مگر در صورتي‌كه مفسده داشته باشد .و بر زن‌ها واجب است از نگاه كردن به بدن نامحـرم اجتناب نمايند(امام خمینی، استفتائات ج 3 ص 584 س 46)

.

 

سؤال : سينه‌زني در كوچه و خيابان‌ها بدون پيراهن يا در ديد زن‌ها بودن اشكال دارد ؟

سينه‌زدن به نحو مزبور مانعي ندارد و در صورتي‌كه در ديد زنان است احتياط آن است كه پيراهن بپوشند(آیت‌الله تبریزی  ).

سؤال : آيا سينه زدن عزاداران حسيني با سينه لخت جايز است ؟

اگـر در معـرض ديد زنان نامحرم نباشد اشكال ندارد (آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : آيا سينه زني به صورتي كه از كمر به بالا برهنه شوند ، در عزاي سيّد الشهداء عليه السلام جائز است ؟

اگر مستلزم نگاه نامحرم نباشد اشكال ندارد. (آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : در مراسم سينه زدن در آوردن زير پوش در صورتي كه احتمال تحريك براي افراد ديگر وجود داشته باشد چه حكمي دارد ؟ اصولاً سينه زدن بدون زير پوش بهتر است يا با لباس ؟

اگر معرض تحريك باشد اشكال دارد ، بهتر است با لباس عزاداري شود(آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : لخت شدن در عزاداري چگونه است . . . ؟

اشكال ندارد و لخت شدني كه در معرض نظر حرام نامحرم باشد جايز نيست (آیت‌الله بهجت  ).

سؤال : برهنه شدن مردان در حال سينه زدن و زنجير زدن در منظر زنان چگونه است ؟

پاسخ: بر زنان لازم است از نظر خودداري كنند(آیت‌الله فاضل لنكراني  ).

سؤال : آيا براي مردان جايز است‌كه در زمان عزاداري بدنشان را برابر زنان برهنه كنند ؟

احتياط واجب آن است كه مردان از اين كار خودداري كنند . . .( آیت‌الله مكارم شيرازي، استفتائات جديد ج2 ص247 قسمت ب از س765).

سؤال : آيا براي زنان جايز است به مرداني‌كه در اثناء عزاداري بدنشان را برهنه كرده‌اند نگاه كنند ؟

بنابراحتياط واجب جايز نيست(آیت‌الله سيستاني).

مسأله: سينه زدن در كوچه و بازار با اينكه زنان عبور مي‌كنند اشكال ندارد ولي بنابراحتياط سينه زن بايد پيراهن پوشيده باشد(آیت‌الله خوئي، توضيح المسائل مراجع ج2 ص 834 ملحقات رساله آيت الله خويي با حاشيه آيات عظام اراكي ، گلپايگاني ، صافي‌گلپايگاني م37 ).

مسأله : سينه زدن در كوچه و بازار با اين كه زنان عبور مي‌كنند در صورتي‌كه سينه زن پيراهن پوشيده باشد اشكال ندارد(آيات عظام گلپايگاني ، اراكي ، صافي گلپايگاني، توضيح المسائل مراجع ج2 ص 834 ملحقات رساله آيت الله خويي با حاشيه آيات عظام اراكي ، گلپايگاني ، صافي‌گلپايگاني م37 ).

سؤال : برهنه شدن عزاداران در عزاداري‌ها براي سينه‌زني چه صورت داشته و تكثير فيلم و سي‌دي‌هاي اين گونه جلسات و نگاه كردن زنان به اين فيلم‌ها چگونه است؟

اشكال‌ندارد گرچه زنان به احتياط‌واجب نبايد نگاه‌كنند(آيت‌الله سيستاني) .

در صورتي‌كه فسادي بر آن مترتّب نباشد مانعي ندارد (آیت‌الله تبریزی  ).

نگاه زن‌ها به فيلم بدن برهنه مردان اگر آن‌ها را نشناخته و مفسده‌اي نداشته باشد مانعي ندارد و إلّا جايز نيست(آیت‌الله فاضل لنكراني  ) .

زن‌ها بايد از نگاه‌كردن به بدن نامحرم خودداري‌كنند(آيت‌الله صافي‌گلپايگاني) .

در حضور نامحرم احتياط در ترك است و نظر به تصوير اگر موجب مفسده باشد اجتناب لازم است(آیت‌الله بهجت  ) .

برهنه شدن اشكال دارد و اگر جايي باشد كه زن‌ها هستند و نگاه مي‌كنند حرام است(آیت‌الله مكارم شيرازي   ).

سؤال : ايستادن و نگاه كردن خانم‌ها به مرداني كه در خيابان مشغول عزاداري هستند ، چه حكمي دارد ؟ و مسؤوليت دست اندركاران هيأت در اين مورد چه مقدار است ؟

نگاه كردن خانم‌ها به بدن مردان نامحرم جايز نيست(آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

پرسش: آیا لخت‌شدن برای عزاداری و سینه‌زنی جایز است؟

مانع و اشکالی ندارد (امام خمینی، آیت‌الله تبریزی  ، آیت‌الله فاضل لنكراني  ، آیت‌الله سیستانی، بهجت  ).

اگر درمقابل نامحرم مفسده نداشته باشد، مانعی ندارد (آیت‌الله نوری همدانی).

درمقابل نامحرم بنابر احتیاط واجب جایز نیست (آیت‌الله مکارم شیرازی  ).

برهنه‌شدن در عزادری با حضور نامحرم

پرسش: آیا لخت‌شدن مردان هنگام عزداری با حضور بانوان، جایز است؟[1]

اشکالی ندارد (آیت‌الله تبریزی  ).

اگر باعث مفسده نباشد، ایرادی ندارد. زنان نباید به بدن نامحرم نگاه کنند (امام خمینی،آیت‌الله خامنه‌ای،آیت‌الله فاضل لنکرانی، آیت‌الله نوری).

بنابر احتیاط واجب، بدن خود را از نامحرم بپوشانند(آیت‌الله بهجت  ).

اگر در معرض دید نامحرم نباشد، اشکال ندارد (آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

بنابر احتیاط، مردان از این کار خودداری کنند (آیت‌الله مکارم شیرازی  ).

سینه‌زدنی که سبب خون‌ریزی است

 

پرسش: آیا لخت‌شدن و سینه‌زدن، به‌شکلی که سینۀ عزادار قرمز شود یا خون‌ریزی کند، جایز است؟

مانعی ندارد؛ مگر اینکه موجب ضرر فاحش بر بدن شود (امام خمینی،استفائات، ج۳، ص۵۸۰، سؤال۳۴)

 

 سؤال : در مورد زنجير زني كه منجرّ به سياه شدن يا مجروح ‌شدن بدن مي‌شود . . . نظر شريف شما چيست ؟

مانعي ندارد مگر اينكه موجب ضرر فاحش بر بدن شود(امام خمینی،استفائات، ج۳، ص۵۸۰، سؤال۳۴)

 

‌مانعی ندارد (آیت‌الله تبریزی  ).

جایز بلکه راجح است؛ مشروط بر آنکه موجب ضرر مهم و اضرار بر نفس نباشد (آیت‌الله فاضل لنكراني  ).

سینه‌زدن به شکل متعارف، عملی ارزشمند و پسندیده است ( آیت‌الله خامنه ای،/ آيت‌الله نوری، استفتائات، سؤال۵۹۴).

درصورتی‌که مناسب عزاداری باشد و مرض‌آور نباشد، اشکال ندارد (آیت‌الله بهجت، استفتائات، ج۴، ص۵۰۴، سؤال۱۸۳۳).

اگر ضرر درخور توجهی برای بدن نداشته باشد، در عزای حضرت سیدالشهدا(ع) مانعی ندارد (آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : حكم جرح و سرخ شدن بدن در عزاداري براي حضرت سيدالشهداء و معصومين عليهم السلام چگونه است؟

سرخ ‌شدن بدن و مجروح‌ شدن ‌آن ‌در صورتي كه عرفاً قابل تحمّل باشد اشكالي ندارد (آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : سينه زدن براي اهل بيت عليهم السلام به صورت برهنه حتي اگر منجر به سرخ‌شدن يا كبودي يا خون‌آمدن‌ سينه‌ شود آيا كار شرعي است ؟

به طوري كه در بين شيعيان متعارف است اشكال ندارد(آيت الله نوري همداني، . هزار و يك مسأله ج 1 ص 315 مسائل متفرقه س 1063)16.

سؤال : . . . اگر بر اثر سينه زني بدن سرخ شود چه حكمي دارد ؟

اشكال ندارد(آیت‌الله بهجت   ).

سؤال : آيا سينه زدن و زنجير زدن در عزاداري كه منجرّ به كبود و حتي جاري شدن خون مي‌شود جايز است ؟

جايز بلكه راجح است مشروط بر آنكه موجب ضرر مهمّ و اضرار بر نفس نباشد(آیت‌الله فاضل لنكراني  ).

سؤال : اگر فردي طوري سينه يا زنجير بزند كه بد‌نش كبود يا قرمز بشود آيا بايد كفاره بدهد ؟

اگر ضرر معتدّ ‌به براي بدن ‌نداشته باشد در عزاي‌ حضرت سيدالشهداء عليه السلام مانعي ندارد(آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

حضور بانوان در مراسم سینه‌زنی

سؤال : آيا جايز است زنان با حفظ حجاب و پوشيدن لباس خاصّي كه بدن آنان را بپوشاند در دسته‌هاي سينه‌زني و زنجيرزني شركت كنند؟

شركت زنان در دسته‌هاي سينه زني و زنجير زني شايسته نيست(آیت‌الله خامنه‌ای  ).

سؤال : همان طور كه مستحضريد در بعضي از دسته هاي عزاداري آقا امام حسين عليه السلام گروهي از زنان پشت ‌سر دسته در كوچه و خيابان حركت مي‌كنند نظر جنابعالي در مورد اين موضوع چيست ؟

با توجه به اين كه وجوب مثل نماز جمعه از بانوان ساقط است و يكي از حكمتهاي آن حضور نيافتن در اين مجامع عمومي است اگر بانوان همراه دسته‌جات نباشند به سفارشات و سنّت‌هاي اسلامي نزديك‌تر است و اگر حضور آنها معرض مفسده و نظر اجانب باشد جايز نيست(آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

سؤال : در ايام عاشورا زنان به دنبال هيأت‌هاي عزاداري به راه مي‌افتند و بعضاً با حجاب نامناسب و وضع زننده موجب جلب توجّه نامحرمان مي‌شوند ، لذا برخي خواهران در اين ايّام يا مناسبت‌هاي ديگر دست به تشكيل جلسات مخصوص خواهران در تكايا و حسينيه‌ها زدند تا خواهران مستقلاً به روضه‌خواني و عزاداري بپردازند و از عوارض منفي ‌حضور آنــان در منظر نامحرمان ‌بكاهند ، آيا حضـرتعالـي اين روش را تأييد مي‌فرماييد ؟

مانعي ندارد بلكه مطلوب است(آیت‌الله بهجت) .

في الجمله خوب است و بايد جلسات خواهران طوري باشد كه مشتمل بر جلسات احكام و وعظ و ارشاد و مناقب و فضايل اهل‌بيت عليهم السلام باشد(آيت الله فاضل لنكراني) .

روش مذكور في حدّ نفسه اشكال ندارد مگر اينكه تبعات سوئي داشته باشد و راه افتادن زن‌ها با عدم رعايت حجاب لازم و پوشش كامل و شعار دادن آنها همه محلّ اشكال است(آیت‌الله صافی گلپایگانی  ).

اشكالي ندارد بلكه از جهاتي امتياز دارد (آيت الله مكارم شيرازي).

بدون شك بهتر همين است كه در منظر نامحرمان قرار نگيرند ، البته اگر حاضر شوند واجب است با رعايت حجاب و ساير شؤون شرعي باشد(آآیت‌الله سيستاني) .

رفتن زنان به ‌همراه‌ دسته‌هاي‌ عزاداري‌ در صورتي‌كه حجابشان را حفظ كنند و اختلاط با مردان در بين نباشد مانعي ندارد ، و نسبت به تشكيل جلسات ديني هم چنانچه براي شركت كنندگان محرز باشد شخصي كه احكام و مطالب ديني را در آن جلسات مي‌گويد آشنا به مسايل است و مطالبي را كه بيان مي كند از اهل خبره پرسيده و به اشتباه نقل نمي‌كند مانعي ندارد(آیت‌الله تبریزی  ).


نام
ایمیل
تحلیل آمار سایت و وبلاگ